Vanzelfsprekend
"Objecten in de werkelijkheid ontstaan en vergaan. Ze zijn verbonden door relaties als 'onderdeel van' en ze zijn verdeeld in categorieën. Verschijnselen in de werkelijkheid zijn verbonden door oorzaak-gevolgrelaties. Ook verschijnselen zijn onder te verdelen in categorieën, zoals voortbrengend en vernietigend." Zijn dat ware uitspraken? Wat heb je nodig om dat vast te stellen? Of hoef je dat niet vast te stellen?
Veel mensen vinden bovenstaande uitspraken vanzelfsprekend. En omdat ze vanzelfsprekend zijn, hoeft er niet over te worden gepraat. Je gaat er stilzwijgend van uit. Euclides vond de axioma's van zijn meetkunde, zoals de uitspraak dat evenwijdige lijnen elkaar nergens snijden, vanzelfsprekend. Die axioma's vormden de basis. En de rest werd daar bovenop gebouwd.
Over vanzelfsprekendheden hoef je niet te spreken. En zonder vanzelfsprekendheden valt er niets te bespreken. Je moet ergens van uitgaan. En waar je van uitgaat, dat staat verder niet ter discussie. Je moet het toch ergens over eens zijn om het ergens over eens te kunnen worden.
Zijn er absolute vanzelfsprekendheden, dat wil zeggen: dingen waar je nooit meer over hoeft na te denken, die iedereen accepteert en die nergens ter discussie staan? In de twintigste eeuw bleken die axioma's van Euclides minder vanzelfsprekend dan men dacht. Men ontdekte meetkundes waarin lijnen elkaar snijden, ook al maken ze de zelfde hoek met een derde lijn. En men ontdekte ook meetkundes waarbij lijnen elkaar niet snijden, ook al maken ze niet de zelfde hoek met een derde lijn. En die meetkundes bleken ook nog van belang voor de praktijk.
Newton dacht dat de wereld in één enkel geografisch stelsel was onder te brengen, met een enkele oorsprong en een assenkruis. Einstein liet zien dat dat niet zo was. Laplace dacht dat de toekomst volledig bepaald was door het heden, en het heden volledig door het verleden. Mensen als Schroedinger en Heisenberg lieten zien dat hij ongelijk had. Aristoteles dacht dat iets wat niet waar is, dus onwaar is. De wiskundige Brouwer liet zien dat het niet zo hoeft te zijn. Bijna alles waar men vroeger van uitging dat het vanzelfsprekend was, is later betwijfelbaar gebleken. Maar als er niets vanzelfsprekend is, wat hebben we nog om van uit te gaan?
Om vanzelfsprekendheden te bekritiseren heb je andere vanzelfsprekendheden nodig, opvattingen die niet ter discussie staan, en die in de loop van de discussie ook geen onderwerp van gesprek mogen worden. Want als je in een bespreking van standpunten je uitgangspunten gaat bekritiseren, ontaardt het in totale oeverloosheid. Om iets op te bouwen, moet je uitgaan van een vaste basis. Heb je die niet, dan stort het hele bouwwerk in.
Je kunt nog zo veel betwijfelen, er moet altijd nog een zekerheid overblijven, zoals Descartes liet zien. Als je zelfs twijfelt aan je twijfel, blijft er niets meer over. Je moet bepaalde regels erkennen om een discussie te kunnen voeren. Zonder het axioma dat een discussie op een resultaat is gericht, heeft een discussie geen zin. En wil een discussie resultaatgericht zijn, dan moet men de zelfde taal spreken, en onder woorden het zelfde verstaan. Je moet het ergens over eens zijn om het ergens over eens te kunnen worden. De principes waar je in een discussie van uit gaat, kun je bediscussiëren, maar dat is dan een andere discussie.
Er is een hiërarchie van vanzelfsprekendheden, maar geen enkele vanzelfsprekendheid is onbespreekbaar. Van de uitspraken aan het begin van dit stuk is niets boven kritiek verheven. Geen van de gebruikte begrippen is onwrikbaar in de werkelijkheid verankerd, want al die begrippen berusten op een menselijk oordeel. Wat is een object? Is dat enkel iets wat tastbaar is, of zijn er ook ontastbare objecten? Wat zijn verschijnselen? Zijn die op de een of andere manier waar te nemen, of zijn er ook onwaarneembare verschijnselen? Zijn eenhoorns objecten? Zijn soorten objecten? En ontkenningen? Zijn gedachten verschijnselen? En wensdromen? En waanvoorstellingen? En wie bepaalt wat een onderdeel is, en een soort, en oorzaken en gevolgen? Wie bepaalt dat deze begrippen exclusief de werkelijkheid zouden bepalen, en dat andere begrippen niet van toepassing zouden zijn?
Volgens Parmenides is alle ontstaan en vergaan een illusie. De wereld is statisch en onveranderlijk. En als wij er veranderingen, en zaken als oorzaken en gevolgen in bespeuren, dan zien wij slechts een schijnwereld. Je kunt je inderdaad voorstellen dat God, als die bestaat, vanuit een vijfdimensionale wereld een blik zou werpen op onze vierdimensionale wereld van ruimte en tijd, en die als een enkel statisch geheel zou overzien, compleet met verleden, heden en toekomst, ongeveer zoals een geografische kaart ons in één blik een overzicht over onze hele omgeving toont.
Dat is ons probleem: niets is absoluut, hoe zeer we dat ook wensen. Niets is vanzelfsprekend, hoezeer we er het onderling ook over eens zijn. Niets is onbespreekbaar, hoe graag we andersdenkenden ook het zwijgen zouden willen opleggen. De wereld is wat die is. Maar wat dat is zal voor ons wel altijd een raadsel blijven.
Reacties (33)
Beste Kweetal,
Vind jij het vanzelfsprekend dat niet alles vanzelfsprekend is, of is zelfs dat niet zoals het lijkt te zijn? Door het eerste te beamen is er toch nog iets logisch en hebben we wat houvast.
Of verval je met de zienswijze uit je blog, ‘vanzelfsprekend’ tot een eindeloos relativisme?
Ik hoop dat je ‘weet’ wat daar het antwoord op moet zijn.
;-)
Groet, Prot.
---
Bewerkt door Protago4u op Mei 09 12 6:32
Beste Protago4u,
Nee, ik weet niet wat daarop het antwoord MOET zijn. Volgens mij moeten antwoorden nooit. Zelfs niet op de vraag of je misschien in eindeloos relativisme vervalt. Mensen vinden alleen dat antwoorden moeten, als ze ergens niet verder over willen nadenken. Je plakt ergens een etiketje op, zoals 'relativisme' en iedereen weet dan wat die daarvan moet vinden.
Nee, ik beschouw mezelf niet als relativist. Maar ik vind wel dat er niets, maar dan ook helemaal niets, boven elke discussie verheven is. Iedere uitspraak die een mens doet, berust op een oordeel. En geen enkel oordeel is absoluut.
Ik denk dat je vanzelfsprekendheden in een context moet beoordelen. Naarmate kennis groeit, neemt het aantal vragen toe en ook het in vraag stellen van oude vanzelfsprekendheden. Maar op zich is dat niet zo negatief. Neem nou Newton: zijn klassieke wetten zijn nog altijd geldig binnen bepaalde grenzen en worden daarom nog altijd toegepast. Kennis is daarom altijd voorwaardelijk en gebonden aan de context. Maar dat belet niet dat binnen die context veel verworven kennis bruikbaar blijft. Het in twijfel trekken van vanzelfsprekendheden heeft daarom ook positieve gevolgen. Men weet dan beter in hoever een theorie geldig is en bruikbaar en wanneer niet. Stel nu dat zelfs het Standaardmodel in de toekomst niet algemeen geldig zou zijn, dan betekent dat nog niet dat het hele Standaardmodel zomaar overboord moet gesmeten worden.
En dat geldt eveneens voor vele technologische toepassingen.
---
Bewerkt door Stefan Noppen op Mei 09 12 8:34
Beste Kweetal,
Met je laatste alinea kan ik volledig instemmen, al zit ik een beetje met je volgende uitspraak in mijn maag: “geen enkel oordeel is absoluut”. Waaruit maar weer blijkt, dat je toch één oordeel absoluut maakt!
Verder wil ik een kleine kanttekening plaatsen bij je eerste alinea.
Misschien MOETEN antwoorden in zekere zin toch wel! Er bestaat nog altijd zoiets als een verwachtingspatroon waaraan je zult voldoen. Jij kon eigenlijk niet veel anders reageren dan zoals je nu hebt gedaan. Je bezit een bepaald imago en je handelt en reageert daarnaar. Om consistent en inherent daaraan geloofwaardig te blijven, heb je eigenlijk weinig keus.
Je kunt natuurlijk ook besluiten helemaal geen antwoord te geven. Maar daar zal ik dan het mijne van denken.
Groet, Prot.
---
Bewerkt door Protago4u op Mei 09 12 9:08
Een 5-dimensionele god zegt me wel wat. En die wordt gedirigeerd door een 6-dimensionele en... ad infinitum.
Ik vind de stelling in bovenstaand artikel wel interessant: je moet blijven discussiëren. Maar soms halen ze wel het bloed van onder je nagels.
Rik
Beste Protago4u,
Waaruit zou blijken dat ik een oordeel absoluut maak? Uiteraard is de aangehaalde uitspraak ook een oordeel. En zoals met elk oordeel, ga je ervan uit, totdat het door een ander oordeel ongeldig wordt verklaard. Zo is het leven: je bent voortdurend bezig oordelen tegen elkaar af te wegen.
Maar als jij denkt dat er wel uitspraken zijn waar je blind op kunt varen, het zij je vergund.
Huh Pim je zegt
'iedere uitspraak die een mens doet, berust op een oordeel'.
en
'geen enkel oordeel is absoluut'.
Maar 'ik heb honger' of 'ik heb dorst' of 'ik moet schijten' zijn geen oordelen die van mezelf als denkend wezen uitgaan. Die komen gewoon op na verloop van tijd.
gr,
wildjan
Beste Ed,
Wat krijgen we nou? Is "ik heb honger" niet een oordeel? Ik heb mezelf nog nooit "Ik heb honger" horen zeggen zonder dat ik dat van plan was. Soms heb ik zelfs al een hele tijd honger voordat ik me dat realiseer - dus voordat ik me daar een oordeel over vorm - en dan die zin kan uitspreken.
Beste Rik,
Bedoel je dat God geschapen is door een nog hoger dimensionale oppergod, en die weer geschapen door ....
Benieuwd wat Emanuel daarvan zou zeggen.
Beste Kweetal,
Ken je de uitspraak "It's turtles all the way down"?
Beste Ridelo,
Het gaat er niet om slechts allerlei vermeende mogelijkheden te schetsen: "possibilities come cheap". De vraag is allereerst welke mogelijkheden voor ons plausibel zijn. Het volgende voorbeeld kan als ik mij niet vergis bij Thomas gevonden worden. Neem een klok bestaande uit een eindig aantal onderling verbonden tandwielen waarvan de eerste overbrengende kracht ontvangt van een veer. De verschillende tandwielen geven deze kracht vervolgens aan elkaar door zodat uiteindelijk het laatste tandwiel de wijzers van de klok doet bewegen. Dit scenario is plausibel ook wanneer wij het aantal tandwielen sterk zouden vergroten, zolang we maar in een eindig aantal stappen bij de veer uitkomen. De overbrengende kracht moet immers ergens vandaan komen en geen van de tandwielen beschikt over het vermogen zelfstandig overbrengende kracht te genereren. Maar stel je nu eens voor dat we uitgaan van oneindig veel tandwielen, zodat we nooit meer bij een veer uitkomen. Hoe kan in een dergelijke situatie ooit overbrengende kracht worden gegenereerd om de wijzers van de klok te laten bewegen? Tandwielen zijn op zichzelf niet in staat voortbrengende kracht te produceren, ook al plaatsen we er oneindig veel achter elkaar. Kortom, een oneindige neerwaartse regressie is in het geval van de klok voor ons ondenkbaar. En zo is het eveneens met de oorsprong van de wereld zelf, aldus Thomas. Ook deze kan door ons niet anders dan gedacht worden als teruggaand op een eerste krachtoverbrengende oorzaak. En daarom mogen wij prima facie van zo'n eerste oorzaak uitgaan, in plaats van "turtles all the way down". Is dit argument doorslaggevend? Natuurlijk niet. Maar het laat wel zien dat er een goede prima facie reden is om een oneindige neerwaartse regressie als niet plausibel van de hand te wijzen, zonder dat we daarvoor al een beroep moeten doen op allerlei meer gecompliceerde argumenten.
Groet,
Emanuel
Beste Kweetal,
Mijn vertrouwen in de wetenschap en ‘waarheid’ gaat niet verder dan de coherentietheorie. Daarmee ga ik uit, net als jij, van een tijdelijke, relatieve ‘waarheid’.
Over, waar je blind op kunt varen gesproken. Wat denk je van de a priori’s van Kant? Kunnen we ons onttrekken aan ruimte en tijd?
Groet, Prot.
Beste Prot.,
Ja, die a priori's. Ik denk dat we daar wel blind op moeten varen, omdat ons voorstellingsvermogen niet verder reikt. Maar gelukkig kan ons vernuft ook nog wel vijfdimensionale werelden bedenken.
Beste Emanuel,
Jij komt uit bij een eeuwige God, ik kom uit bij een eeuwig multiversum of wat daar eventueel nog aan voorafgaat. Deze God heeft voor jou een zekere persoonlijkheid, dus in zekere zin menselijke eigenschappen (met 'God is Liefde' word je voortdurend om de oren geslagen). Menselijke eigenschappen zie ik pas ontstaan na een miljarden jaren durend proces van evolutie. En het is een boeiende vraag of intelligentie iets is dat uniek is voor onze planeet of of het een veel voorkomend verschijnsel is in ons universum. Ik weet niet meer wie het was (waarschijnlijk Dawkins) die zei dat beide antwoorden 'mindboggling' waren. Is de kans op het ontstaan van onze soort, zelf beschouwende intelligentie zo klein dat het zich slechts éénmaal heeft voorgedaan, dan nog moeten we die mogelijkheid niet uitsluiten want in een oneindig heelal kan alles ergens gerealiseerd worden. En dan zijn net wij het die ons die vragen stellen. Nergens anders. Reden te meer om ervoor te zorgen dat dit unieke experiment niet fataal afloopt.
Groeten,
Rik
---
Bewerkt door ridelo op Mei 11 12 11:37
Beste ridelo,
Het was Daniel Dennet die sprak over 'mindboggling'. Dennet meent dat het universum zichzelf veroorzaakt heeft. Maar dit is metafysisch absurd. Om zichzelf te kunnen veroorzaken moet het universum immers reeds bestaan, zodat we een logische contradictie krijgen. Er zijn veel problemen met multiversum theorieën. Zo heeft Penrose in zijn "The Road to Reality" laten zien dat we een heel ander universum zouden moeten waarnemen indien we werkelijk een willekeurig 'life permitting'-universum uit het multiversum zouden bewonen. Bovendien gaan hedendaagse, kosmologisch courante, multiversum modellen uit van een eindig verleden van het multiversum zelf, zodat het Kalam argument ook op het multiversum als zodanig kan worden toegepast.
Groet,
Emanuel
Beste Rik,
Turtles? Ach ja, Pratchett natuurlijk!
Waar komt dan die energie vandaan die het uiteindelijke ontstaan zou kunnen gegeven hebben aan het heelal? Van God ? En waar komt dan die god vandaan? Of is god gelijk aan energie? En heeft god zichzelf geschapen of was die energie daar plots aanwezig? Beide antwoorden geven geen echt bevredigend antwoord en blijven speculatief. Het probleem met god is, dat mensen de neiging hebben die god dan maar een heleboel eigenschappen toe te dichten die gewoon niet te controleren zijn en men daarom vervalt tot hopeloze nietszeggende tautologische veronderstellingen en verklaringen.
Beste Stefan,
Als je alle energie in het heelal bij elkaar optelt kom je op 0 uit. Zie het boek van Krauss (blog "Waarom is er iets...").
Ik heb het boek van Krauss gelezen en ken het argument van die nul-energie. Wat me niet helemaal duidelijk is, is waar de negatieve energie zit. Massa en straling ken ik als positieve vormen van energie en als lichamen met massa van elkaar verwijderd worden, neemt ook weer hun positieve potentiële energie toe.
Leest hier een fysicus mee die me kan vertellen waar al die negatieve energie zit die bij deze positieve energie moet worden opgeteld om op 0 uit te komen?
Ook deze uitspraak van Emanuel intrigeert me: 'Zo heeft Penrose in zijn "The Road to Reality" laten zien dat we een heel ander universum zouden moeten waarnemen indien we werkelijk een willekeurig 'life permitting'-universum uit het multiversum zouden bewonen.' Hoe zou dat universum er dan moeten uitzien?
Rik
Is nulenergie niets? Of kan men dat opvatten een soort 'neutrale energie' die niet tot iets leidt zoals een of ander universum of een universum zoals wij dat nu concreet KUNNEN waarnemen in het heelal. Het fysische concept 'niets' komt dan eigenlijk overeen met 'iets' (of de hele verzameling van elementen die je kan catalogeren onder de verzameling 'iets') dat niet vaststelbaar, waarneembaar of meetbaar is in de breedste betekenis (dus ook datgene wat nu nog niet is vastgesteld, waargenomen of gemeten en nog in de toekomst kan vastgesteld, waargenomen of gemeten worden).
Beste Rik en Stefan,
Zie: http://en.wikipedia.org/wiki/Zero-energy_universe
Wat ik ervan begrijp is dat de gravitatie-energie negatief is geworden tijdens de inflatiefase van het heelal. Normaal gesproken kost het energie om twee massa's van elkaar te verwijderen. Zoals Rik zegt: je bouwt potentiële energie op ten koste van andere energie. Maar rijdens de inflatie is de ruimte zelf geëxpandeerd, wat geen energie kostte, maar wel die gravitatie-energie heeft verhoogt. En de schuld die daardoor werd opgebouwd wordt gecompenseerd door de energie die opgesloten zit in de materie.
Ik vrees dat wat men hier onder energie verstaat, analoog is met de definitie van temperatuur die men er aan wil geven. Zo kan je in de thermodynamica ook spreken van positieve en negatieve temperaturen (niet zoals bij de celciusschaal!) als je temperatuur dimensieloos definieert als T = 1/ log (aantal atomen 'uit'/ aantal atomen 'aan'). Temperaturen variëren dan van nul tot oneindig rond het evenwichtspunt en slaan dan vervolgens om naar negatieve temperaturen die verder stijgen tot nul. In zo'n gedefineerd systeem zijn negatieve temperaturen heter dan een systeem waarvan de temperatuur positief is. Een nul temperatuur kan dan zowel het koudst zijn als het heetst. In het ene geval zijn er nul atomen 'aan' en in het andere geval zijn alle atomen 'uit'.
Veronderstel een gesloten systeem van 'energiepakketjes aan' waarbij de ruimte toeneemt en dus ook het aantal ruimtelijke schikkingen van 'energievakjes' aan en uit, in die ruimte, waardoor de entropie telkens toeneemt tot een evenwichtsituatie waarbij de energiepakketjes aan en de lege ruimte (energie uit) ongeveer gelijk is. Wanneer de ruimte dan blijft toenemen dan blijft de totale energie gelijk, maar blijft het aantal configuraties tussen aan en uit toenemen en dus ook de entropie. In zo'n geval wordt dat systeem kouder en kouder (als we dat zouden uitdrukken in absolute temperatuur). Bij blijvende uitdijing wordt dan nooit een evenwicht nog bereikt en blijft de entropie toenemen, maar de energieinhoud (aantal aan) is dan nog altijd dezelfde als in de beginsituatie (de oerknal). Er gaat immers geen energie verloren. Enkel het 'aantal ruimtelijke vakjes uit' blijft toenemen door de uitdijing van de ruimte.
In zo'n systeem zie ik het nut niet in van het begrip nulenergie.Wat betekent die wiskundig nul in de fysische wereld? Zoiets als de nultemperatuur bij T = 1/ log (aantal atomen 'uit'/ aantal atomen 'aan'). ? Nou dat kan je makkelijk omzeilen.
Ik ben toch niet erg overtuigd met Kraus kijk op de zaken. Het lijkt me eerder op een wiskundige truc met de duif om van niets iets te maken.
---
Bewerkt door Stefan Noppen op Mei 13 12 6:51
Beste Stefan,
Nee, met dat gedoe met die temperaturen heeft het niets te maken. Het is net zo als met inkomen: je kunt geld verdienen, en dat is dan positief, en je kunt schulden maken, en dat is dan negatief. Ik had het niet voor niets over een energie-schuld. En schulden kun je, zoals bekend, compenseren door daar inkomsten tegenover te stellen.
Waar zit dan die negatieve energie? Welke vorm neemt ze aan? Als het een vorm van schuld is zoals bij 'negatief geld', aan wie is het heelal dan die energie schuldig ? Aan God?
En negatieve temperatuur zegt mij al helemaal niets. Temperatuur is bij definitie een positief getal als je het nulpunt op 0 kelvin neemt. Van de uitleg van Stefan snap ik geen jota. Waar ergens in de fysica wordt de temperatuur waar hij het over heeft zo gedefinieerd? Graag een verwijzing.
Rik
Beste Rik,
De totale energie voor de inflatie was vrijwel nul, en na de inflatie ook. Een van de belangrijkste natuurwetten is de wet van behoud van energie. Als de totale energie nul is, zal het heelal blijven expanderen, zij het dat de expansiesnelheid asymptotisch tot nul nadert. Is de totale energie negatief, dan zal de expansie versnellen - en dat is waarschijnlijk het geval. Heeft te maken met de kosmologische constante in de algemene relativiteitstheorie. Men noemt dat ook wel dark energy ( http://en.wikipedia.org/wiki/Dark_energy). Maar hou me ten goede, ik ben geen kosmoloog, en als iemand het beter kan uitleggen, dan hou ik me aanbevolen.
Beste Kweetal,
De oerknaltheorie vertrekt toch nog altijd van een tijdstip in de Plancktijd bij een temperatuur van biljoenen Kelvin met een ongelofelijk sterk stralingsveld in het gebied van rôntgen en gammastraling. De fotonen hadden toen zo'n hoge energie dat alle mogelijke gevormde atoomkernen zwaarder dan waterstof onmiddellijk werden afgebroken. Pas door een uitdijing en inflatie koelt dit enorm hete heelal af en maakt het de 'omzetting' mogelijk naar deeltjes met een massa en later protonen, elektronen, neutronen. De beginsituatie is er een met een lage entropie die naarmate de uitdijing toeneemt leidt tot een heelal waarbij de entropie blijft toenemen. De hoeveelheid energie blijft echter constant. Het is dus de vraag wat met die nul bedoeld wordt. In elk geval betekent die nul niet een afwezigheid van energie of een toestand van niets. Er is wel degelijk energie die omgezet wordt in massa, kinetische energie, chemische energie en andere vormen van stralingenergie. Een toename van entropie betekent dat de energie en massa meer verdeeld wordt naar de meest waarschijnlijke toestand door de uitdijing van het heelal. Maar wat heeft dat onregelmatige uitdijingsproces veroorzaakt? Eerst stellen we een enorme inflatie vast, vervolgens een redelijke constante uitdijing en later opnieuw een versnelde uitdijing, alsof er na de ontploffing in de 'piston van het heelal' deze eerst enorm uitzet en het volume toeneemt, vervolgens constant trager uitzet en tenslotte het lijkt of er nog eens extra aan ''getrokken'' wordt zodat de ruimte in de piston opnieuw versneld uitzet. Wat trekt aan die "piston van het universum" om die versnelde uitdijing tot stand te brengen totdat de " inhoud van het heelal" er enorm verder bij afkoelt? Gebeurt er soms iets "voorbij de waarnemingshorizon" dat wij niet weten? Beschikken we al over voldoende kennis en evidentie om die vraag te beantwoorden? Tenslotte: zal die huidige versnelde uitdijing blijven duren tot een ijskoud kil heelal naar een limiet van nul Kelvin of komt er uiteindelijk opnieuw een vertraagde uitzetting? En over donkere materie en donkere energie is nog lang geen echte duidelijkheid. Momenteel stelt men dat in de begintijd materie overheerste, maar dat na vijf miljard jaar de donkere energie de overhand heeft gekregen en hierdoor het heelal versneld uitzet en de aantrekkende werking van materie overheerst. (alsof er een handje buiten waarnemingshorizon trekt aan de piston van het heelal)
---
Bewerkt door Stefan Noppen op Mei 14 12 11:35
@ ridelo: temperatuur kan men beschouwen als de gemiddelde energie van een groot aantal deeltjes in een systeem. Wanneer 2 systemen in thermisch evenwicht zijn, dan hebben ze dezelfde temperatuur. Voor een systeem waarbij deeltjes in twee energieniveaus kunnen voorkomen, kan men stellen dat het aantal deeltjes met het hoge energie niveau AAN hebben en die met het lager energieniveau UIT. Je kan op basis daarvan de temperatuur definieren als
T = constante x [log aantal UIT / log aantal AAN),
Maar je zou evengoed ook T = constante / log (aantal UIT / aantal AAN) kunnen definieren, maar de huidige definitie van absolute temperatuur in Kelvin is zo ingeburgerd dat men die liever blijft hanteren.
Beste Stefan,
Ik weet niet waar jij jouw informatie over de Big Bang vandaan haalt, maar wat ik gelezen heb was toch wat anders.
@Stefan
Jij schrijft:
T = constante x [log aantal UIT / log aantal AAN]
Zou volgens jouw definitie "T = constante x [log aantal AAN / log aantal UIT]" niet logischer zijn?
Maar ik dacht dat het bij temperatuur toch ging om KINETISCHE energie, niet om al dan niet aangeslagen toestanden.
beste mededenkers
als ik al de reacties op de blog hierboven leees dan merk ik dat er stilaan heel ver afgeweken wordt van het eigenlijke onderwerp van de blog, namelijk 'of er vanzelfsprekendheden zijn, of er absolute waarheden bestaan waarmee we de werkelijkheid met een relatieve zekerheid kunnen beschrijven en of alles dan eerder illusie is, een schijnwereld. Ik lees een heleboel wetenschappelijke gegevens en formules en zelfs god wordt er bij gehaald, maar wie geeft antwoord op de probleemstelling van de blog (die eerder filosofisch van aard was). Het valt me deze tijden op hoe filosofen meer en meer wetenschappers lijken te (willen?) worden...of zijn het wetenschappers die filosofie bedrijven... Ik wil in een volgende reactie alvast een poging wagen.
---
Bewerkt door livinus op Mei 23 12 6:20
Beste Livinus,
Als het dan maar wel een REACTIE is, kort en to the point, en niet een afzonderlijk werkstuk van een paar bladzijden, want dat is hier niet op zijn plaats.
Beste Kweetal,
een volgens u te lange tekst was de reden waarom u mijn reactie op een andere blog verwijderde.... (er werd nooit en nergens gedefinieerd wat "te lang" is). Mijn geheugen is nog voldoende om dit onthouden te hebben. Dus, een beetje vertrouwen in de mensheid kan geen kwaad. Ik werk voortaan vooraf aan mijn reactie om ze zo bondig mogelijk te kunnen houden en wees gerust, ik waak er over dat ze bij het onderwerp en to the point blijft...iets wat niet altijd het geval blijkt bij vele andere reacties (wat ik in mijn vorige reactie nou net wou zeggen).
Tot later dan.
even aan Emanuel Rutten,
jouw reactie van 11 mei waar je schrijft; "Dennet meent dat het universum zichzelf veroorzaakt heeft. Maar dit is metafysisch absurd. Om zichzelf te kunnen veroorzaken moet het universum immers reeds bestaan, zodat we een logische contradictie krijgen."
Jij schrijft telkens dat God het universum veroorzaakt heeft, maar dat vindt jij niet absurd. Toch is dat even absurd als het andere idee want om het universum te kunnen veroorzaken moet ook God reeds bestaan...en...heeft die dan geen oorzaak nodig?? Als god geen oorzaak nodig heeft, waarom het universum dan wèl? Waarom zou niet 'iets' (maar dus iets anders dan een god) het universum hebben kunnen genereren?
Nu, voor mij is er geen probleem, voor mij is het universum gewoon eeuwig, zonder begin en zonder einde. Een eeuwig universum aannemen is eenvoudiger en plausibeler dan een geschapen universum door een eeuwige god. Als een eeuwige god kan bestaan, dan kan een eeuwig universum even goed bestaan. Dan wordt het enkel nog een kwestie van in welk van de twee ga je geloven.
Alleen geregistreerde gebuikers mogen comments plaatsen
Aanmelden of Registreer plaats een reactie